- Nghề nuôi chim yến công nghiệp theo mô hình công nghệ cao không chỉ góp phần bảo vệ động vật quí hiếm, bảo vệ môi trường sống mà còn tăng thêm kim ngạch xuất khẩu nhờ sản vật yến sào. Đây là xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững trong tương lai mà các địa phương hiện đang quan tâm. Tuy nhiên, nghề nuôi chim yến ở nước ta hiện nay chỉ phát triển tự phát, chưa có quy chuẩn cụ thể. Chính điều đó đã ảnh hưởng đến môi trường sống của con người và hiệu quả kinh tế.

 

Việt Nam nằm ở khu vực Đông Nam Á có bờ biển dài, nhiều hồ ao, sông ngòi, cửa sông, thời tiết nhiệt đới gió mùa ẩm,là đất nước thuần nông thích hợp với nghề nuôi chim yến. Những điều kiện tự nhiên và khí hậu này cung cấp nguồn thức ăn phong phú cho chim yến. Yến là loài chim sống phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên, có đặc tính sinh học đặc trưng. Vì vậy, nuôi chim yến hoàn toàn không phải một nghề dễ.

 

Hiện nay, nghề nuôi yến trong nhà đang được xem là nghề “hái ra tiền”. Ngày càng nhiều hộ gia đình tự tìm tòi nuôi chim Yến để phát triển kinh tế gia đình. Nhiều nhà đầu tư đã săn lùng đất để xây nhà yến khiến cho giá đất tăng lên đáng kể. Việc xây dựng nhà nuôi yến trong khu dân cư đã ảnh hưởng nhiều đến môi trường sống của con người như: tiếng ồn do phát loa dẫn dụ chim yến và đặc biệt là tình hình dịch cúm gia cầm luôn "rình rập"...

 

Tại các nước Đông Nam Á đang phát triển mạnh nghề nuôi yến, người nuôi yến phải thực hiện theo đúng quy hoạch, quy định về mức độ tiếng ồn và quy chuẩn cho nghề nuôi chim yến. Để phát triển nghề nuôi yến bền vững cần phải có các giải pháp hỗ trợ kèm theo như: tăng lượng thức ăn trong khu vực nuôi yến, chế biến thức ăn cho yến, kỹ thuật nuôi yến… đảm bảo vệ sinh môi trường và sức khỏe của cộng đồng.

 

Nếu chim yến sống trong môi trường đô thị hóa hoặc môi trường phi tự nhiên thì lượng thức ăn không đủ, bắt buộc chim phải bay đi xa để kiếm ăn. Chính lý do này làm cho số lượng bầy đàn giảm xuống.

Xây nhà nuôi yến

 

Phát triển nghề nuôi yến tại khu công nghiệp và KDL sinh thái kết hợp nuôi yến

 Dự án nuôi chim yến kết hợp này được đánh giá là dự án lý tưởng nhất, vì đây là dự án nuôi chim yến kết hợp với du lịch sinh thái. Bên cạnh cụm nuôi yến là khu rừng sinh thái được bao bọc bởi nhiều cây xây, rừng tự nhiên và hệ thống kênh rạch tự nhiên phù hợp với điều kiện sống của chim yến. Chim yến có thể dễ dàng tìm thức ăn ở ngay trong khu du lịch sinh thái và không cần phải bay xa. Điều kiện tiên quyết này không những giúp ổn định số lượng bầy đàn chim yến mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm đầu ra do có sự kết hợp khá chặt chẽ giữa kỹ thuật cao và môi trường tự nhiên.

 

Dự án nuôi yến tại các khu du lịch sinh thái là dự án được quy hoạch rất phù hợp cho nghề nuôi yến bền vững. Các chuyên gia nuôi yến Malaysia đã nghiên cứu, tính toán tỉ mỉ về các điều kiện môi trường sống phù hợp với chim yến. Tại đây, nhà đầu tư hoàn toàn có thể phát triển nghề nuôi yến công nghệ cao mà không bị phụ thuộc vào số lượng chim yến tự nhiên, có thể tăng trưởng nhanh đàn chim yến và nâng cao sản lượng yến sào. Điều kiện tự nhiên nơi đây rất thuận lợi, việc xây khu rừng sinh thái, lắp đặt các hệ thống âm thanh, kỹ thuật theo đúng quy chuẩn cho đến việc chế biến và đưa sản phẩm yến sào ra ngoài thị trường.

 

Các nhà đầu tư có thể lựa chọn hai hình thức đầu tư: mua nguyên căn hộ nuôi yến hoặc góp vốn theo tỉ lệ phần trăm vào dự án nuôi chim yến. Tất cả các quy trình nuôi chim yến khép kín theo công nghệ cao cho đến việc chế biến và đưa sản phẩm yến sào ra thị trường đều được các chuyên gia hàng đầu về ngành yến trên thế giới hướng dẫn, hỗ trợ và chuyển giao quy trình nuôi yến theo công nghệ cao.


Gây nuôi con trùng cho chim yến ăn 

 

Thiếu quy hoạch, nuôi yến sẽ không hiệu quả

TS Lê Võ Định Tường, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho biết: “Hiện nay, Chính phủ chưa xây dựng khung pháp lý, chính sách cho sự phát triển công nghiệp nuôi chim yến như các ngành cao su, cà phê, thủy hải sản. Nghề nuôi chim yến còn thiếu quy hoạch khu vực nuôi, mạnh ai nấy làm. Tại các nước khu vực Đông Nam Á có nghề nuôi yến phát triển, họ quy định cấm nuôi yến tại các địa điểm ảnh hưởng đến đời sống người dân như các khu di tích lịch sử, khu dân cư.

 

TS Nguyễn Cử, Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, việc phát triển nghề nuôi yến ồ ạt như hiện nay có thể dẫn đến những kết quả không có lợi cho người nuôi. Do đó, phải có việc nghiên cứu cụ thể, nếu phát triển thì phải có quy hoạch và truyền đạt các quy chuẩn cho người nuôi chứ không thể kêu gọi phát triển một cách tự phát.

 

Được biết, đầu năm 2012, UBND TP.HCM cũng đã giao Sở NN&PTNT thu thập các thông tin và tài liệu về ngành nghề nuôi chim yến tại VN, qua đó lập quy hoạch cho vùng nuôi chim yến trên địa bàn TP. TP.HCM sẽ tổ chức đoàn đi tham quan học tập kinh nghiệm về công tác quản lý đối với nghề nuôi chim yến tại một số nước trong khu vực.

 

Tại nhiều địa phương khác, việc nuôi yến cũng đang được chú trọng quy hoạch thành vùng tập trung. Cách làm này sẽ giúp tạo vùng nguyên liệu yến phù hợp, đồng thời việc quy hoạch cũng giúp bảo vệ  môi trường  và bảo vệ được loài chim yến.

 

Một chuyên gia nuôi yến nhận định, lập dự án quy hoạch khu nuôi yến nằm tập trung kết hợp du lịch sinh thái với định hướng quy hoạch rõ ràng sẽ tạo hiệu quả kinh tế cao và phù hợp với xu thế phát triển ngành này tại các quốc gia hàng đầu về nuôi chim yến.

Hiện nay, nhà nước chưa có chính sách cũng như kế hoạch cụ thể để phát triển cho nghề nuôi yến ở các địa phương như: nuôi ở đâu, mật độ, khoảng cách giữa các nhà nuôi yến như thế nào và các quy chuẩn cụ thể cho nghề nuôi chim yến. Vì vậy, người dân chưa yên tâm khi phát triển bền vững mô hình kinh doanh của mình. Nhiều nơi còn phát triển tự phát.

 

Trước hình hình đó, lãnh đạo một số địa phương đã chỉ đạo đẩy nhanh mô hình nuôi yến thí điểm tại các vùng khí hậu thuận lợi cũng như tổ chức những hội thảo đề xuất quy hoạch cho nghề nuôi yến. Cần thành lập hiệp hội nuôi yến và xác định hướng đi mới cho nghề nuôi yến công nghiệp tại Việt nam. Hiệp hội nuôi yến phải là đơn vị đi tiên phong tổ chức các đợt công tác sang các nước phát triển nghề nuôi chim yến học hỏi, mời các chuyên gia sang Việt Nam hướng dẫn mô hình nuôi chim yến công nghệ cao theo mô hình phát triển tại các nước đứng đầu về nghề nuôi chim yến công nghiệp như Indonesia, Thái Lan, Malaysia…