Chim yến nhiễm H5N1 có thể lan truyền đến đâu?

Với hiện tượng nắng nóng kéo dài kèm theo thiếu nước dẫn đến đàn chim yến của công ty Yến Việt chết vì nguy cơ H5N1 tại Ninh Thuận. Một câu hỏi đặt ra là khả năng lan truyền dich bệnh này đến các vựa chim yến lân cận Khánh Hòa, Đà Nẵng, Hội An

 

Thời tiết khô hạn, nắng nóng kéo dài ở khu vực Nam Trung Bộ, cộng với việc nuôi yến tràn lan trong khu dân cư, diện tích nuôi chật hẹp với quy mô đàn chim yến hơn 100.000 con có nguy cơ bị chết do nhiễm H5N1.


Dịch cúm H5N1 trên đàn chim yến của công ty Yến Việt tại Ninh Thuận làm hàng trăm nhà nuôi yến tại Tp.HCM không khỏi lo lắng và đang tìm cách ngăn ngừa dịch bệnh vào khu vực miền nam.

 

Với tình hình như vậy thì khả năng những vựa chim yến nào có nguy cơ lây nhiễm cao vì trải dài cả vùng miền Trung đến miền Nam Việt Nam là những đảo biển và những nhà nuôi yến phát triển với tốc độ cao trong vài năm gần đây. Trong giới chuyên môn về khai thác, nuôi yến và những chuyên gia cấp cao về xử lý dịch cúm gia cầm trước đây đều có một nhận định chung để ngăn ngừa sự lây lan là đặc tính cư trú của loài chim yến là gì và khoảng cách địa lý đến các vựa nuôi chim yến khác là bao xa?

 

Đặc tính di trú của loài chim yến có thể bay kiếm ăn tối đa 300 km/ngày (quãng đường bay đi và về). Như vậy bán kính vùng địa lý chim yến kiếm ăn là 150km (Đây là khoảng cách tối đa, tuy nhiên thực tế có thể chỉ vài chục kilomet vì nguồn thức ăn chim yến vẫn dồi dào tại các vùng biển). Với tâm dịch bệnh tại Ninh Thuận thì những vựa chim yến nào dễ bị lây nhiễm nhất ngoài 54 nhà nuôi yến lân cận?

 

Chim yến Khánh Hòa có miễn nhiễm H5N1?


 

 Với khoảng cách Ninh Thuận - Khánh Hòa khoảng 100km, Chim yến Khánh Hoà là vùng dễ vị nhiễm nhất. Tuy nhiên, khi thông tin dịch cúm H5N1 có trên chim yến tại Ninh Thuận, sáng 11-4, Sở Nông nghiệp & phát triển Nông Thôn tỉnh Khánh Hòa lập tức họp để tìm ra biện pháp phòng chống và bảo vệ đàn chim yến tỉnh Khánh Hòa. Ông Lê Hữu Hoàng - GĐ Công ty TNHH MTV Yến sào Khánh Hòa, nơi đang quản lý gần 30 đảo với 155 hang yến và hàng chục nhà nuôi yến ở Khánh Hòa - lo lắng: Mặc dù về đặc tính sinh học của loài chim yến có khả năng miễn dịch rất cao, mấy chục năm qua tôi không thấy chim yến bị nhiễm dịch bệnh gì. Thông tin chim yến nuôi ở Ninh Thuận nhiễm virus cúm H5N1 khiến chúng tôi rất lo lắng, vì không thể biết các đàn chim ban ngày đi ăn có thể lây bệnh cho nhau hay không”.

 

Chim yến Tp.HCM chưa có dấu hiệu nhiễm H5N1

 

Khoảng cách 500km so với tâm dịch bệnh, vựa chim yến tại miền Nam hiện tại vẫn chưa phát hiện trường hợp nào chim yến chết hoặc bị dịch bệnh.

 

Theo ông Phan Xuân Thảo - Chi cục trưởng Chi cục Thú y TPHCM, hiện có khoảng 300 nhà nuôi yến trong khu dân cư tại Tp.HCM. Tuy nhiên, đa phần các nhà nuôi yến được xây dựng tràn lan không có giấy phép trong khu dân cư khiến nguy cơ đe doạ lây lan bệnh rất lớn.



Đến thời điểm hiện tại, TPHCM chưa ghi nhận trường hợp nào chim yến chết do nhiễm cúm H5N1. Từ đầu năm 2013, khi thời tiết nắng nóng có nguy cơ phát dịch cúm, chi cục cũng đã xét nghiệm 09 mẫu chim yến, nhưng kết quả đều cho âm tính. Khu vực nuôi yến tự phát nhiều nhất tại TPHCM là Cần Giờ, quận 9, Nhà Bè, quận 10, Bình Thạnh…



Trước tình trạng chết hàng hàng con chim yến, nhiều nhà nuôi chim yến tại TPHCM đã mua thuốc về phòng dịch cho chim. Ông N.V.Châu - người nuôi chim yến ở huyện Cần Giờ, TPHCM cho biết: “Thông tin về dịch cúm H5N1 ảnh hưởng đến những hộ nuôi yến từ giữa tháng 3/2013, do nguồn cầu tổ yến trên thị trường có phần giảm suốt”. Hiện tại cơ quan chức năng vẫn chưa có hướng dẫn gì về phòng chống dich bệnh.

 

Chim yến đảo Cù Lao Chàm miễn nhiễm H5N1

 

Với khoảng cách xa hơn 500km so với Ninh Thuận và được biệt lập ngoài vùng đảo Cù Lao Chàm, chim yến đảo Cù Lao Chàm có thể được xem miễn nhiễm cao nhất so với các vựa chim yến khác tại Việt Nam.

 

Ông Lê Văn Giảng, Chủ tịch UBND TP.Hội An cho biết đàn chim yến đảo Cù Lao Chàm vẫn sinh sống bình thường, không có dấu hiệu nào của dịch bệnh và vẫn đang theo dõi. Từ xưa đến nay, đảo yến Cù Lao Chàm cũng chưa từng xảy ra dịch bệnh. 

 

Những Hang yến tại đảo Cù Lao Chàm hoàn toàn cách biệt với đất liền, đội khai thác và bảo vệ mới có thể vào gần khu vực hang và tuân thủ các nguyên tắc kỹ thuật rất nghiêm ngặt. Với yến đảo Cù Lao Chàm, chính quyền vẫn không có đọng thái phun thuốc xử lý môi trường vì mọi việc vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Ông Giảng kết luận đời sống chim yến tại đảo Cù Lao Chàm hoàn toàn tự nhiên, không có tác động của con người.


Cách phòng bệnh chim yến

 

Các hộ nuôi chim yến trong nhà cần kiểm tra vệ sinh xung quanh nhà yến, thường xuyên quét dọn phân chim đưa đi xử lý vì hàm lượng amoniac trong phân quá cao trong quá trình phân hủy phân sẽ làm ô nhiễm và nhiễm độc với chim yến. Ở nông thôn, có sân vườn phải phát quang, rắc vôi bột xung quanh nhà yến. Bên cạnh đó, để bảo đảm tối đa cho việc bảo vệ đàn yến, cần phun thuốc sát trùng Virkon-S xung quanh nhà yến và phun thuốc Solfac diệt côn trùng như kiến, gián để cách ly mầm bệnh với chim yến nuôi trong nhà.